ایجاد آگاهی بهعادت بد

Bishekast home page header
ایجاد آگاهی به--عادت بد

در این جلسه می بینید

متن کامل جلسه

.ایجاد آگاهی به عادت بد اولین گام برای خارج کردن عادت از حالت اتوپایلوت است.

.برای ایجاد آگاهی به عادت بدمان باید سه گام را برداریم: 1- ایجاد آگاهی به اتفاق افتادن عادت 2- ایجاد آگاهی به محرکهای عادت 3- ایجاد آگاهی به الگوهای عادت

دنیای عادتها
Circular progress indicator showing 0%
چرا عادت ها--وجود دارند؟

فصل 1 - تقویت نیروی اراده

جلسه 1 - چرا عادت ها وجود دارند؟

دیده نشده

نیروی اراده یا--کنترل نفس چیست؟

فصل 1 - تقویت نیروی اراده

جلسه 2 - نیروی اراده یا کنترل نفس چیست؟

دیده نشده

محدودیت های--نیروی اراده

فصل 1 - تقویت نیروی اراده

جلسه 3 - محدودیت های نیروی اراده

دیده نشده

علائم کم شدن--نیروی اراده

فصل 1 - تقویت نیروی اراده

جلسه 4 - علائم کم شدن نیروی اراده

دیده نشده

تکنیک های بازیابی--نیروی اراده

فصل 1 - تقویت نیروی اراده

جلسه 5 - تکنیک های بازیابی نیروی اراده

دیده نشده

تکنیک های تقویت--نیروی اراده

فصل 1 - تقویت نیروی اراده

جلسه 6 - تکنیک های تقویت نیروی اراده

دیده نشده

شروع ایجاد--عادتهای خوب

فصل 2 - ایجاد عادتهای خوب

جلسه 1 - شروع ایجاد عادتهای خوب

دیده نشده

استراتژی--خرده عادتها

فصل 2 - ایجاد عادتهای خوب

جلسه 2 - استراتژی خرده عادتها

دیده نشده

مراقبت از--خرده عادتها

فصل 2 - ایجاد عادتهای خوب

جلسه 3 - مراقبت از خرده عادتها

دیده نشده

احساس انگیزه یا--نیروی اراده

فصل 2 - ایجاد عادتهای خوب

جلسه 4 - احساس انگیزه یا نیروی اراده

دیده نشده

چرخه ترک--عادتهای بد

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 1 - چرخه ترک عادتهای بد

دیده نشده

قربانی بودن--چیست؟

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 2 - قربانی بودن چیست؟

دیده نشده

چرا اکثر--کارهای مضر--لذت دارند؟

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 3 - چرا اکثر کارهای مضر لذت دارند؟

دیده نشده

ترک عادت بد--یعنی چه؟

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 4 - ترک عادت بد یعنی چه؟

دیده نشده

equalizerایجاد آگاهی به--عادت بد

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 5 - ایجاد آگاهی به عادت بد

دیده نشده

قدرت--نقشه های اجرایی

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 6 - قدرت نقشه های اجرایی

دیده نشده

نقش محیط--در عادتهای ما

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 7 - نقش محیط در عادتهای ما

دیده نشده

موجهای هوس--در دوران ترک

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 8 - موجهای هوس در دوران ترک

دیده نشده

تکنیک های--دوران ترک

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 9 - تکنیک های دوران ترک

دیده نشده

اگر لغزش کردیم--چکار کنیم؟

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 10 - اگر لغزش کردیم چکار کنیم؟

دیده نشده

عیب یابی و--برنامه ریزی دوباره

فصل 3 - ترک عادتهای بد

جلسه 11 - عیب یابی و برنامه ریزی دوباره

دیده نشده

در جستجوی--هدف زندگی

فصل 4 - پرورش عادتهای خوب

جلسه 1 - در جستجوی هدف زندگی

دیده نشده

عادتهای خوب برای--هدف زندگی

فصل 4 - پرورش عادتهای خوب

جلسه 2 - عادتهای خوب برای هدف زندگی

دیده نشده

پرورش و تکامل--عادتهای خوب

فصل 4 - پرورش عادتهای خوب

جلسه 3 - پرورش و تکامل عادتهای خوب

دیده نشده

29 نظر

نظر بدهید

MOHSEN

3 ماه قبل

سلام استاد خداقوت واقعا مباحث عالیه من با اینکه خیلی از شیوه هارو کار کردم و نتیجه نگرفتم اما این مباحث کمک بزرگی به من میکنه و همچنین علمی بودنش عالیه لطفا مباحث دیگری رو هم کار کنید

پاسخ

اروند ملا

3 ماه قبل

سلام بر شما. خوشحالم که از برنامه راضی بودین. به امید خدا به زودی برنامه های جدید به سایت اضافه می شه.

پاسخ

محمد

2 سال قبل

با عرض سلام و خسته نباشید خدمت استاد گرامیببخشید استاد درباره جدول اول اگر ما قبلا ترک عادت بد را شروع کرده باشیم و لغزش هایی داشتیم می‌شود همان ها را بنویسم و الگو یابی و محرک ها را بنویسیم؟

پاسخ

امیرحسین

2 سال قبل

سلام به آقای ملا و دوستان واقعا توضیحات فوق العاده با نظم خاصی احاطه شدن و واقعاً من از این همه زحمت استاد سپاس گذارم و امیدوارم خدا اون چیزی که بیشتر به صلاح شما می‌دونه رو جلوی پاتون قرار بده تا هر چه بیشتر به اون نزدیک و نزدیک تر بشین

پاسخ

لیلا

2 سال قبل

سلام ممنون از شما بابت دوره خوبتون

پاسخ

سلام مهدی

3 سال قبل

سلام. خداقوت / فوق العاده مسلط....خدا عمر پر برکت و مهندسی شده تری بهتون بده.

پاسخ

جمشیدیان

3 سال قبل

سلام وقتتون بخیر باشه امید وارم حالتون خوب باشه و خیلی ممنون به خاطر برنامه عالی که رایگان و بدون چشمداشت در اختیار بقیه قرار دادید ای کاش همه جا این طور بود و راه ها و تجربیات خوب پولی نبود استاد ببخشید یه سوال داشتم خدمتتون برای عادت بد خیال پردازی زیاد یا نشخوار فکری میشه این راه رو استفاده کرد و اگه میشه چه طوری باید تمرین هارا روی آن پیاده کرد؟

پاسخ

اروند ملا

3 سال قبل

سلام بر شما و ممنون از پیام خوبتون. برای عادتهای بد فکری معمولا راه حل های عملی بهترین نتیجه را می دهد. اگر می خواهید فکرتان به چیزی که دوست ندارید مشغول شود حتما خودتان را مشغول کاری کنید. البته کاری که نیاز به تمرکز و تفکر داشته باشد. مثل درست کردن پازل یا کار دستی یا درس خواندن، کتاب خواندن و ... .

پاسخ

آنیا رستمی

3 سال قبل

سلام استاد عزیز وقت بخیر ممنون از ویدیو های خوبتون ولی برای من یه سوال پیش اومده تصور کنید مثلاً من تصمیم گرفتم که سه کار خوب رو در خودم به عنوان عادت ایجاد کنم که بیشتر از ده دقیقه طول نمی کشه بعد حالا بخوام یه عادت بد رو ترک کنم این ها همگی می توانند در کنار هم انجام بشن یا نه وقتی که من سه تا کار خوب رو به عادت تبدیل کردم بعدش برم سراغ عادت بدم و ترکش کنم ؟؟؟

پاسخ

اروند ملا

3 سال قبل

سلام بر شما. بله ایجاد عادت خوب و ترک عادت بد همزمان میتواند با هم انجام شوند. اصلا یکی از دلایل ایجاد عادات خوب این است که نیروی اراده کافی برای ترک عادت بد را ایجاد می کند. ولی توجه داشته باشید که چند عادت بد را همزمان ترک نکنید. از مضرترین و بدترین عادت بد خود شروع کنید و یکی یکی اقدام به ترک کنید.

پاسخ

علی

3 سال قبل

واقعا ممنون♥️

پاسخ

اروند ملا

3 سال قبل

ممنون از شما.

پاسخ

امیر

3 سال قبل

سلام و خسته نباشید میگم به شما واقعا مطالب عالی بود دست مریزا

پاسخ

اروند ملا

3 سال قبل

سلام بر شما. خیلی ممنونم. موفق باشید.

پاسخ

خشایار

4 سال قبل

گفتم که هر جلسه عالی تر داره میشه آموزش ها واقعا سپاس گزارم ، به خصوص مثالی که از خودارضایی و پورن زدین بسیار درست و کاربردی بودی . تشکر

پاسخ

اروند ملا

4 سال قبل

خواهش می کنم. خوشحالم که راضی هستید.

پاسخ

علی

5 سال قبل

عجب جلسه ای بود .جنگ بزرگی در راهه.به امید خدا هممون توی این مبارزه پیروز میشیم

پاسخ

اروند ملا

5 سال قبل

بله. شرط پیروزی تسلیم نشدن و درس گرفتن از اشتباهات هست.

پاسخ

علی

5 سال قبل

سلامیه سوال: کسی که از قبل نسبت به محرک یا الگوی عادت بدش علم داره میتونه جدول دوم یا سوم رو بنویسه یا باید بر اساس جدول اول بنویسه؟منظورم اینه که الان میتونم جدول دو و سه رو بنویسم یا باید منتظر تکرار عادت بد باشم و بر اساس اون بنویسم؟

پاسخ

اروند ملا

5 سال قبل

سلام. نه لازم نیست منتظر تکمیل جدول اول بمانید. جدول های دوم و سوم را می توانید همین الان بنویسید ولی تکمیل شدن جدول اول به شما دید بهتری برای کامل کردن جدولهای دو و سه می دهد.

پاسخ

فرشاد امیری

6 سال قبل

سلام، دستتون درد نکنه، واقعا نمیدونم چی بگم، مرسی که انقدر منظم و قشنگ این دوره رو با این قیمت درست کردید. هرچقدر تشکر کنم نمیتونم حقش رو به جا بیارم. انشالله خدا اجر عظیم و بی نهایت در دنیا و آخرت بهتون بده. دعا کنید مارو

پاسخ

اروند ملا

6 سال قبل

سلام بر شما. خدارا شکر که برنامه برای شما مفید بوده. امیدوارم شما هم همیشه موفق و سربلند باشید.

پاسخ

حسین

6 سال قبل

سلام واقعا بهترین دوره با بهترین قیمت ممکن هست از دوستانی که شک دارن هیچ نگران نباشید امتحان کنید واقعا عالیه

پاسخ

اروند ملا

6 سال قبل

سلام بر شما. خیلی ممنونم و خوشحالم از رضایت شما. امیدوارم همیشه موفق باشید.

پاسخ

زهرا

6 سال قبل

سلام بر شما بزرگوارانبسیار عالی بود، از جلسه قبل شروع به ترک عادت کرده بودم، اما این جلسه کارم را بسیار آسانتر کرد، چون الان متوجه شدم برای ترک عادت چگونه باید رفتار کنم، جالب این جاست قبلاً برای ترک عادت به دکتر روانشناس وحتی روانپزشک مراجعه کرده بودم، دکتر روانشناس همین جدول نوشتن را پیشنهاد داد که شما در گام اول مرحله اول ترک عادت فرمودید، اما من هیچ رغبتی برای نوشتن این جزئیات را نداشتم، اما اگاهی که شما امروز دادید بسیار انگیزه برای نوشتن به من داد. بعد از انجام تمرین ماه دیگر ان شاء الله جلسه بعدی را گوش میدهم.بسیار بسیار ممنونمبرای همه افرادی که در تهییه این برنامه عالی به نحوی شریک بودند آرزوی عاقبت به خیری دارم.

پاسخ

اروند ملا

6 سال قبل

سلام بر شما. خیلی خوشحالم که در جهت ترک عادت بدتان گام بر می دارید و نیز خوشحالم که این برنامه توانسته در این مسیر همراه شما باشد. در پناه خدا

پاسخ

سجاد

6 سال قبل

عالی💗💗

پاسخ

مژگان

6 سال قبل

سلام مثل جلسات قبل عالی.من بارها وبارها تصمیم به ترک عادت بدم گرفتم . من به این اگاهی رسیده بودم که این عادت من باعث صدمه واسیب اول به خودم وبعد به دیگران میشود وتمام سعی خود را میکردم تا دیگر ان عمل را انجام ندهم ولی هرگز موفق نشدم . با دیدن این جلسات تازه به اگاهی درمورد روند والگوی رفتارم شده ام که چطور یک الگوی رفتاری در نهایت باعث انجام ان عمل بد میشود .شناخت الگوی رفتاری من را هوشیار کرده تا قبل از اینکه به مرحله ی اجبار به مصرف یا ارتکاب ان عمل شوم خود را از ورود به ان چرخه نجات دهم . ممنون وسپاسگزارم از جناب اروند ملا که در ترک عادت بد وانجام کارهای خوب من را یاری و همراهی کردند .

پاسخ

اروند ملا

6 سال قبل

سلام بر شما. بله شناخت دقیق الگوهایی که منجر به عادت بد ما می شوند، باعث می شود گام بزرگی در جهت دور شدن از ارتکاب عادت بدمان برداریم. پیروز باشید.

پاسخ

نظر شما

ایجاد آگاهی به عادت بد

در یکی از تحقیقات انجام‌شده درباره پرخوری، از شرکت‌کنندگان خواسته شد که به مدت یک ماه، همواره یک قلم و دفترچه همراه خود داشته باشند و هر چیزی را که در طول روز مصرف می‌کنند، دقیقاً یادداشت کنند. هدف اصلی این پژوهش، صرفاً ثبت داده‌هایی برای تحلیل الگوی تغذیه افراد بود؛ نه کنترل رژیم غذایی، نه توصیه به کاهش مصرف، و نه هیچ تغییر رفتاری. محققان حتی به شرکت‌کنندگان نگفته بودند که باید کمتر بخورند یا غذاهای سالم‌تری انتخاب کنند. اما پس از گذشت یک ماه، نتیجه‌ای فراتر از انتظار به دست آمد: بخش زیادی از شرکت‌کنندگان وزن کم کرده بودند. دلیل این اتفاق چه بود؟ با تحلیل داده‌ها مشخص شد که وقتی افراد به‌صورت مداوم و آگاهانه هر چیزی را که می‌خورند ثبت می‌کنند، نسبت به الگوهای غذایی خود هشیارتر می‌شوند. بسیاری از شرکت‌کنندگان برای نخستین بار متوجه شده بودند که چه مقدار غذا و تا چه حد ناسالم مصرف می‌کنند. همین آگاهی، بدون هیچ فشار بیرونی یا توصیه اجباری، باعث شده بود رفتار غذایی‌شان را ناخودآگاه اصلاح کنند. این پژوهش نشان داد که گاهی، صرفاً دیدن واقعیت عادت‌های خودمان، نخستین و مؤثرترین گام برای اصلاح آن‌هاست. من اروند ملا هستم و این برنامه آموزشی دنیای عادت‌هاست.

ایجاد آگاهی به عادت بد

از این جلسه قصد داریم به‌صورت عملی وارد چرخه ترک عادت بد شویم. پیش‌تر گفته شد که این چرخه شامل چهار مرحله است: ۱. برنامه‌ریزی، ۲. عمل، ۳. ناکامی، و ۴. عیب‌یابی. این چهار مرحله تا زمانی تکرار می‌شوند که به نقطه‌ای از رشد برسیم و بتوانیم برای همیشه از عادت بد خود رهایی پیدا کنیم. اکنون می‌خواهیم از مرحله نخست یعنی برنامه‌ریزی آغاز کنیم. اولین گام در برنامه‌ریزی برای ترک عادت، کسب آگاهی نسبت به آن عادت است. ممکن است فکر کنید که همین حالا نیز نسبت به عادت بد خود آگاه هستید، چرا که اگر چنین نبود، در حال مطالعه این برنامه آموزشی نبودید. این موضوع درست است، اما آگاهی ما نسبت به عادت‌هایمان اغلب سطحی، کلی و مبهم است. این مسئله به ذات خود عادت برمی‌گردد. هر رفتاری که به‌صورت عادت درآید، اجرای آن به شکل خودکار درمی‌آید و سطح آگاهی ما نسبت به آن به‌تدریج کاهش می‌یابد، تا جایی که انجام آن به حالت «اتوپایلوت» می‌رسد. منظور از اتوپایلوت، همان خلبان خودکار است؛ اصطلاحی رایج در مطالعات مربوط به عادت‌ها که بیان می‌کند وقتی رفتاری به این مرحله برسد، آگاهی و اختیار ما در اجرای آن بسیار کاهش می‌یابد و آن رفتار مانند هواپیمایی که روی خلبان خودکار تنظیم شده، مسیر خود را طی می‌کند. نخستین گام در ترک عادت بد، خارج‌کردن آن از حالت اتوپایلوت است و برای این کار باید آگاهی دقیق و جزئی نسبت به آن رفتار کسب کنیم. با توجه به اینکه این برنامه رویکردی عملی دارد، وارد مباحث نظری نمی‌شویم و مستقیماً به سراغ تمرین شماره ۱ می‌رویم.

آگاهی به اتفاق افتادن عادت بد

از شما خواسته می‌شود که در محل ثبت تمرینات خود، یا هرجایی که برایتان مناسب‌تر است، جدولی طراحی کنید با چهار ستون: ستون اول روز هفته، ستون دوم تاریخ و زمان، ستون سوم مدت / مقدار / تعداد، و ستون چهارم مکان. حال به مدت یک ماه، رفتار عادتی خود را تحت نظر بگیرید. هر بار که آن رفتار را انجام دادید، یک ردیف از جدول را تکمیل کنید. بنویسید در چه روزی از هفته بوده، مانند شنبه یا یک‌شنبه. سپس تاریخ و ساعت شروع رفتار را ثبت نمایید. ستون سوم را با توجه به نوع عادت پر کنید. برای مثال، اگر فردی سیگار می‌کشد، باید تعداد سیگارهایی را که به‌صورت پشت‌سر‌هم مصرف کرده، در این ستون بنویسد. در صورتی که سیگارها به‌صورت جداگانه مصرف شده‌اند، برای هرکدام باید یک ردیف جدید در جدول وارد کند. اگر فردی به تماشای پورن یا خودارضایی عادت دارد، باید مدت زمان انجام این رفتار را یادداشت کند. سایر عادت‌ها نیز بر همین اساس در جدول ثبت می‌شوند. در ستون چهارم، مکان وقوع رفتار را به‌صورت دقیق بنویسید. مثلاً اگر در خانه بوده‌اید، مشخص کنید در کجای خانه؛ اتاق خواب، آشپزخانه یا هر مکان دیگری. اگر در مسیر رفتن به محل کار و در پیاده‌رو سیگار می‌کشید، فقط ننویسید «پیاده‌رو»، بلکه دقیقاً بنویسید کدام خیابان. در این تمرین، گروهی از شرکت‌کنندگان کار بیشتری خواهند داشت و آن دسته افرادی هستند که عادت بدشان پرخوری است. این افراد باید تمام مواد غذایی که در طول هر شبانه‌روز مصرف می‌کنند را ثبت کنند. حتی نوشیدن یک لیوان آب نیز باید به‌عنوان یک ردیف در جدول وارد شود. بنابراین، این گروه باید همیشه قلم و کاغذ در دسترس داشته باشند یا از ابزار یادداشت‌برداری در گوشی خود استفاده کنند، چرا که احتمالاً تعداد ثبت‌ها در طول روز زیاد خواهد بود. دو نکته مهم: نخست اینکه، ما هنوز وارد مرحله عمل نشده‌ایم و تصمیمی برای خودداری یا پرهیز از انجام عادت بد نداریم. در حال حاضر، فقط هدف‌مان مطالعه رفتار و کسب آگاهی نسبت به آن است. بنابراین فعلاً ضرورتی ندارد که از انجام عادت خودداری کنید. با این حال، اگر پیش‌تر به مرحله خودداری رسیده‌اید، مشکلی نیست؛ و اگر لغزش کردید و مجدداً عادت را انجام دادید، آن را در جدول ثبت کنید. نکته دوم اینکه، اجرای این تمرین بسیار بیشتر از آنچه تصور می‌کنید بر روی ترک عادت بد شما اثرگذار خواهد بود. پس از گذشت یک ماه، خودتان متوجه این موضوع خواهید شد. احساس خواهید کرد که رفتار عادتی خود را از بیرون مشاهده می‌کنید و همین آگاهی، نخستین گام در مسیر غلبه بر هر عادت بدی است.

آگاهی به محرک‌های عادت بد

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، آغاز یک رفتار عادتی معمولاً با یک محرک بیرونی یا درونی همراه است. این محرک‌ها بسته به نوع عادت و شرایط فردی، از شخصی به شخص دیگر و از عادتی به عادت دیگر متفاوت هستند. با این حال، نقطه مشترک میان آن‌ها این است که پس از وقوع، فرد را به‌صورت ناخودآگاه به سمت اجرای رفتار عادتی سوق می‌دهند. محرک‌ها می‌توانند اشکال مختلفی داشته باشند: دیدن یک تصویر یا شیء خاص، احساس یک بوی آشنا، حضور در محیطی خاص، ارتباط با فردی خاص، تجربه یک احساس مشخص مانند اضطراب، خستگی یا حتی زمان خاصی از شبانه‌روز یا روزی خاص از هفته. به بیان ساده‌تر، هر چیزی که بتواند زنجیره عادت را فعال کند، می‌تواند محرک محسوب شود. برای نمونه: فردی که سیگار می‌کشد ممکن است در پایان یک روز کاری و هنگام خستگی به سیگار کشیدن ترغیب شود. فردی که پرخوری دارد ممکن است در هنگام عبور از کنار یک رستوران یا شیرینی‌فروشی، یا با بوی غذا، احساس تمایل به خوردن پیدا کند. فردی با عادات جنسی ناسالم ممکن است با دیدن تصاویر خاص یا پرسه‌زدن در شبکه‌های اجتماعی تحریک شود. فردی که به مصرف الکل عادت دارد، ممکن است در زمان بودن با برخی افراد خاص یا در روزهای خاصی از هفته، بیشتر تمایل به مصرف داشته باشد. به همین دلیل بود که در تمرین قبلی، خواسته شد روز هفته و مکان وقوع رفتار ثبت شود؛ چرا که بسیاری از عادت‌های بد، در روزها یا مکان‌های خاصی با فراوانی بیشتری تکرار می‌شوند. محرک‌ها می‌توانند درونی نیز باشند، مانند خیال‌پردازی درباره رفتار عادتی. برای مثال، تصور مزه غذا، تصویرسازی ذهنی درباره روابط جنسی، یا یادآوری لحظات لذت‌بخش مصرف سیگار یا الکل. این نوع محرک‌ها درونی محسوب می‌شوند و مستقیماً از ذهن و تخیل فرد سرچشمه می‌گیرند. با این حال، در این مرحله از تمرین، تمرکز ما صرفاً بر شناسایی محرک‌های بیرونی است. تمرین دوم به همین منظور طراحی شده و گامی مهم برای درک دقیق‌تر مکانیزم عادت بد خواهد بود.

تمرین شماره ۲: محرک‌های عادت بد من

در زمانی که در حال انجام تمرین شماره ۱ هستید و وقوع عادت بد خود را یادداشت می‌کنید، از شما می‌خواهم که به این موضوع نیز فکر کنید که چه چیز یا چیزهایی محرک انجام آن عادت برای شماست؛ یعنی چه چیزی جرقه اولیه برای شروع رفتار عادتی شما را ایجاد می‌کند؟ بنابراین، در بالای یک صفحه جدید بنویسید: «محرک‌های عادت بد من». اکنون شروع کنید و یکی‌یکی محرک‌هایی را که منجر به بروز عادت بد شما می‌شوند یادداشت نمایید. این محرک‌ها می‌توانند شامل بودن در یک مکان خاص، صحبت با فردی مشخص، دیدن یک صحنه، روزی خاص از هفته و... باشند. برای اینکه لیست محرک‌های خود را کامل‌تر کنید، می‌توانید از نتایج تمرین قبلی نیز استفاده نمایید. آن تمرین، پس از چند روز به شما نشان خواهد داد که در چه روزهایی، در چه ساعاتی از شبانه‌روز و در چه مکان‌هایی بیشتر دچار رفتار عادتی خود می‌شوید. در همان موقعیت‌ها، محرک‌هایتان را شناسایی کنید.

آگاهی به الگوهای عادت بد

اکنون وارد گام سوم و نهایی از گام‌های مربوط به ایجاد آگاهی نسبت به عادت بد خود می‌شویم. این گام‌ها را می‌توانید به‌صورت هم‌زمان انجام دهید، اما اجرای دقیق و پیوسته گام اول به‌مدت یک ماه، کمک می‌کند تا گام‌های دوم و سوم را بهتر و دقیق‌تر انجام دهید. در گام سوم، قصد داریم الگوهایی را که باعث می‌شوند ما به سمت انجام عادت بدمان برویم شناسایی کنیم. منظور از الگو چیست؟ ببینید، زمانی که ما یک عادت بد را انجام می‌دهیم، معمولاً فقط یک محرک منفرد باعث وقوع آن نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از رفتارها به‌صورت پشت سر هم رخ می‌دهند که در نهایت ما را به انجام آن عادت سوق می‌دهند. به این مجموعه از رفتارهای متوالی که منجر به اجرای عادت بد می‌شوند، «الگوی انجام عادت» می‌گوییم. برای مثال، فردی که به خودارضایی وابسته است ممکن است چنین الگویی داشته باشد: در حال مطالعه یا انجام کار است که دچار بی‌حوصلگی یا خستگی می‌شود. برای تغییر حالش، کار را رها می‌کند و به خودش می‌گوید: «بگذار بروم کمی در اینستاگرام بچرخم». ابتدا از صفحات عادی شروع می‌کند و به‌تدریج با دیدن تصاویر تحریک‌کننده، قدم‌به‌قدم به سمت محتوای شدیدتر می‌رود، تا نهایتاً به تماشای پورن می‌رسد و این به خودارضایی ختم می‌شود. پس این فرد برای رسیدن به نقطه نهایی یعنی خودارضایی، مراحل متعددی را پشت سر گذاشته است. اگر بخواهیم تمرین شماره ۲ را روی این فرد اجرا کنیم و فقط «دیدن فیلم پورن» را به‌عنوان محرک ثبت کنیم، در واقع به تمام زنجیره‌ی رفتاری او توجه نکرده‌ایم. در حالی که پیش از آن، عوامل دیگری مانند خستگی، ورود به اینستاگرام، مشاهده تصاویر نیمه‌تحریک‌کننده و... در این روند نقش داشته‌اند. نمونه دیگر، فردی است که به هله‌هوله‌خوری عادت دارد و این موضوع باعث اضافه‌وزن او شده است. اگر محرک او «قرار داشتن بیسکوئیت یا شکلات روی میز» باشد، باید ببینیم چرا این مواد خوراکی همیشه دم دستش هستند؟ شاید علتش این باشد که در طول روز احساس گرسنگی می‌کند، چون معمولاً صبحانه نمی‌خورد. و چرا صبحانه نمی‌خورد؟ چون دیر از خواب بیدار می‌شود. چرا دیر بیدار می‌شود؟ چون شب‌ها دیر می‌خوابد. چرا دیر می‌خوابد؟ چون تا دیروقت تلویزیون تماشا می‌کند. در این مثال می‌بینید که حتی عادت به تماشای تلویزیون هم می‌تواند نقطه شروع یک الگو باشد که نهایتاً به عادت بد هله‌هوله‌خوری منجر شود. این نوع تحلیل به ما امکان می‌دهد تا با تغییر برخی رفتارها که به‌ظاهر ربطی به عادت بد ندارند، بتوانیم از شکل‌گیری دوباره آن جلوگیری کنیم. مثلاً در همان مثال اول، اگر فرد هنگام خستگی به‌جای رفتن به اینستاگرام، چند دقیقه موسیقی گوش دهد یا برای هواخوری بیرون برود، می‌تواند زنجیره الگوی رفتاری را از همان ابتدا بشکند. چرا که هرچه بیشتر در این زنجیره پیش برویم، کنترل رفتار سخت‌تر می‌شود. بنابراین، شناخت این الگوها بسیار مهم و اساسی است. در مرحله عمل نیز این آگاهی به ما کمک خواهد کرد تا با مشاهده نشانه‌های اولیه، روند را متوقف کرده و از تکرار رفتار عادتی جلوگیری کنیم. حالا برویم سراغ تمرین پایانی این جلسه.

تمرین شماره ۳: الگوهای عادت بد من

در بالای یک صفحه جدید بنویسید: «الگوهای عادت بد من». سپس درباره نحوه وقوع عادت بدتان به‌دقت فکر کنید و سعی کنید از لحظه‌ای که آن عادت اتفاق می‌افتد به عقب برگردید و بررسی کنید که چه عملی یا چه دلیلی منجر به شروع آن شده است. هنگامی که عمل قبلی را شناسایی کردید، باز هم یک قدم عقب‌تر بروید و همین روند را ادامه دهید تا زنجیره‌ای از رفتارها یا افکار به دست آید که الگوی انجام آن عادت را تشکیل می‌دهد. حال این الگوها را به‌صورت زنجیره‌ای در صفحه بنویسید. برای مثال: الگوی شماره ۱: تماشای تلویزیون تا دیروقت ← دیر بیدار شدن در صبح ← حذف صبحانه ← احساس گرسنگی در طول روز ← خوردن هله‌هوله. همین روند را برای الگوهای دیگر نیز ادامه دهید. تمرین شماره یک در اینجا می‌تواند به‌شدت مفید باشد و با دیدی که در اختیار شما قرار می‌دهد، کمک کند تا الگوهای رفتاری دقیق‌تری را شناسایی کنید.

جمع‌بندی

1- ایجاد آگاهی نسبت به عادت بد، نخستین گام در خارج کردن آن از حالت اتوپایلوت است. 2- برای رسیدن به این آگاهی، باید سه گام را طی کنیم: آگاهی نسبت به وقوع عادت، آگاهی نسبت به محرک‌های عادت، آگاهی نسبت به الگوهای رفتاری مرتبط با عادت.